صائن الدين على بن تركه

مقدمهء مصحح 13

شرح نظم الدر ( شرح قصيده تائيه ابن فارض ) ( فارسى )

زيباييهاى هنرى بطور كامل قابل انتقال به زبان بيگانه نيست ؛ و ديگر آنكه تائيه در برخى موارد كه به مقولاتى از عرفان نظرى ، بدون آرايه‌هاى شعرى مىپردازد ، در زبان عربى هم چندان جاذبهء ادبى ندارد و صرفا بيان منظوم مطالب علمى است . متن مصحّح شرح نظم الدّر در كتاب حاضر ، پس از بررسى آثار و افكار ابن فارض و صائن الدين جاى مىگيرد . اين متن با استفاده از شش نسخهء خطى فراهم آمده است كه بدين قرارند : 1 . نسخهء اساس و اقدم نسخ در مجموعهء رسايل صائن الدين جاى دارد و در زمان حيات مؤلف به تاريخ 828 هجرى كتابت شده است . در چندين جاى اين مجموعه خط و امضاى صائن الدين وجود دارد كه از نظر اعتبار نسخه پايگاه خاصى بدان مىبخشد . خوشبختانه ضبط اين نسخه بسيار دقيق ، درست و قابل اعتماد است . ما نيز سعى كرده‌ايم در پرداختن آن ، جانب امانت را كاملا رعايت كنيم . در موارد معدودى كه خطايى در آن ديده مىشد - عمدتا در بخشهاى عربى - بعد از حصول اطمينان و در نظر گرفتن نسخه بدلها ، قرآن و حديث ، ديوان شاعر ، قواعد صرفى و نحوى و ديگر قراين داخلى تصحيح كرده ، در پاورقى توضيح داده‌ايم . در حواشى اين نسخه ، مطالب مفيدى وجود دارد كه برخى از خود مؤلف است و برخى به خط جديدترى با امضاى نورى نوشته شده است . در پايان نسخه نيز دو جا مهر « عبده على نورى » ديده مىشود و استاد شفيعى كدكنى احتمال مىدهند وى همان ملا على نورى از فقهاى اماميهء قرن سيزدهم باشد كه شايد مجموعهء مورد بحث را در تملك داشته و بر آن حاشيه نوشته است . حواشى او كه بيشتر در برگهاى نخستين است ، در پاورقىها ذكر شده است . نسخهء مزبور در اختيار مرحوم محمد تقى بهار بوده و پس از او به كتابخانهء مجلس شورا منتقل شده است و اكنون تحت شماره 10196 نگهدارى مىشود . علامت اختصارى نسخهء اساس در كار ما « مب » است . 2 . اولين نسخه بدل كه در اين تصحيح از آن استفاده كرده‌ايم ، تاريخ كتابت 903 هجرى به مسعوديهء يزد را داراست . اين نسخه در مجموعهء رسايل صائن الدين كه شامل شرح